2. 19 сумын 7441 малчин, мал бүхий өрхүүд 1002.8 тн хонины ноос, 47.5 тн тэмээний ноос, нийт–1050.3тн ноосыг үндэсний үйлдвэрт тушааснаар урамшуулалд нь 2.1 тэрбум төгрөг авахаар боллоо.
3. Энэ жил 10276 га-д үр тариа тариалж, 8697.2 тн ургац хураан авсныг 2012 оныхтой харьцуулахад тариалсан талбай 1.3 мян.га-гаар, хураан авсан ургац 1.1 мян.тн –оор нэмэгдлээ. Энэ нь газар тариалангийн үйлдвэрлэлд сүүлийн 14 жилд гараагүй амжилт юм. Нэг хүн Улсын тэргүүний тариаланч болов.
4. Монгол Улсын Засгийн газраас буудайны урамшууллыг алслагдсан бүс нутагт 50% нэмэгдүүлэх шийдвэр гаргасны дагуу манай аймгийн 37 аж ахуйн нэгж, 128 иргэн нийт 6516 тн буудай бэлтгэн, гурилын үйлдвэрт тушааснаар 977.4 сая төгрөгний урамшуулалд хамрагдлаа.
5. Малчдын үйл ажиллагаа, хөдөлмөрийг үнэлж, үйлдвэрлэгч гэж тооцон, үнэмлэх, энгэрийн тэмдэг олгох шийдвэр гарсны дагуу аймгийн хэмжээнд 17821 малчинд “Малчин” үнэмлэх, энгэрийн тэмдэг гардууллаа. Улсын сайн малчин 3 төрлөө.
6. Малчин-Тэсийн чиглэлд 3,5 тэрбум төгрөгийн 35 кВт-ын 115 км ЦДАШ ашиглалтанд орсноор сумын төвийн 246 айл өрх, 58 аж ахуйн нэгжийн цахилгааны хангамж сайжирч, үйлдвэрлэл, үйлчилгээ явуулах боломж бүрдлээ.
7. Малчин-Хар тэрмисийн чиглэлийн 605 сая төгрөгийн 10кВт-ын 51 км ЦДАШ ашиглалтад орсноор Хяргас нуур, Хар тэрмисийн рашааныг түшиглэсэн аялал жуулчлалын салбар хөгжих хатуу дэд бүтэц шийдэгдлээ.
8. ДДТ-2-т 221 сая төгрөгөөр тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлт хийж, ялтсан бойлер 3-ыг нэмж суурилуулснаар түгээх усны температурын уналтыг 60% бууруулан, ДДТөвөөс халаалт авдаг 661 хэрэглэгч /14 аан, 647 айл өрх/ стандарт шаардлагад нийцсэн дулааны эрчим хүчээр хангагдлаа.
9. Улиасны хэв, Барилгын хороо, Буянт хорооллын чиглэлд цахилгаан дамжуулах агаарын шугам татагдсанаар 320-иод айлын цахилгаан хангамж сайжирч, аюулгүй найдвартай цахилгаан эрчим хүчээр хангагдав. Хотын дэд бүтцэд 6177.4 м цахилгааны шугам нэмэгдсэний үр дүнд 200-500 өрх нэмж холбох нөхцөлтэй боллоо.
10.2000 м3-н резервуар /1560м шугам, 5 худаг, насосны станц/-тай цэвэр усны 2-р эх үүсвэр ашиглалтанд орж, Улаангомын хэрэглэгчид эрүүл ахуйн шаардлага хангасан, цэвэр усны найдвартай эх үүсвэрт /нөөц/ холбогдлоо.
11.Тээврийн хороо, Найрамдлын хорооны чиглэлд 5.2 км цэвэр усны цагираг шугам, Залгамжлагч хороонд бохир усны 710 м шугам татагдсанаар амины орон сууц, үйлдвэр , аж ахуйн газрууд холбогдох нөхцөл бүрдэж, хотын гэр хорооллын дэд бүтэц нэмэгдлээ.
12.Агаарын бохирдлыг бууруулах бодлогын хүрээнд Бөхмөрөн сумын төсвийн байгууллагуудыг нэгдсэн халаалтын системд холболоо. Аймагтаа анх удаа хувийн хөрөнгөөр халаалтын нэгдсэн шугамтай сум бий боллоо.
13.Наранбулаг – Үзүүрийн булаг чиглэлийн 100 км, Улаангом-Улиасны хэвийн гэр хорооллын дотор 1.5 км хатуу хучилттай зам тавигдаж, 6 цаг туулдаг замыг 2 цаг явдаг болсоноор 70 гаруй мянган зорчигчийн 280000 цаг хэмнэгдэж, бүтээмж, баялаг бүтээх, эрдэм номд шамдах, тээврийн хэрэгслийн гэмтэл багасах зэргээр ашиг орлого нэмэгдэх нөхцөл бүрдлээ.
14.Хууль зөрчин, хашаа, гараж барьсан 22 иргэн, аж ахуйн нэгжийн нийт 217 га газрыг албадан чөлөөлж, газар дээр нь “Мини зах” барьж, орон сууц барих зориулалтаар 8 компанид 7200 м2 газар олгосноор жилдээ 20-30-хан айлын орон сууц барьдаг байсан аймаг анх удаа 161 айлын орон сууц барьж, 18 аймагт байхгүй амжилт гаргав.
15.Аймгийн жижиг дунд үйлдвэрийг дэмжих сангаас 16 иргэнд 495 сая төгрөгийн хөнгөлөлттэй зээл олгосноор 104 ажлын байр шинээр бий болж, 59 ажлын байр хадгалагдан үлдэж, 12 үйлдвэр үйл ажиллагаагаа өргөтгөн, 4 үйлдвэр шинээр бий боллоо.
16.Сум хөгжүүлэх сангаас 436 иргэн, аж ахуйн нэгж, жижиг дунд үйлдвэрлэл эрхлэгчдийг дэмжих зорилгоор 2,6 тэрбум төгрөгийн хөнгөлөлттэй зээл олгосноор шинээр 616 ажлын байр бий болж, 297 ажлын байр хадгалагдан үлдлээ.
17.Батшаглаа ХХК , Увс Зэлговь ХХК, Энержи Импайр ХХК –ууд ажлын байр шинээр бий болгох туршилтийн төсөлд хамрагдаж, 100 сая төгрөгийн буцалтгүй тусламж авлаа.
18.“Баруун бүсийн түншлэл- 2013” үзэсгэлэн худалдааг Улаангом хотод зохион байгуулж, ОХУ-ын Тува улс, Ховд, Завхан аймгийн төлөөлөл, Увс аймгийн 18 сумдын жижиг дунд үйлдвэрлэл эрхлэгчид, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч, хоршоологчид, нийт 300 иргэд, 57 аж ахуйн нэгж, 16 нэр төрлийн бүтээгдэхүүнээр оролцож, 86 сая төгрөгийн борлуулалт хийлээ.
19.Давст сумын Хандгайт багийн нутагт хилийн худалдааг 2 удаа зохион байгуулан явуулахад ОХУ-ын талаас 5000 гаруй, Монголын талаас 6000 гаруй хүн оролцож, нийт 6 тэрбум төгрөгийн бараа борлуулалт хийгдлээ.
20.“Цагаан сар- 2013” үзэсгэлэн худалдааг Улаангом хотод зохион байгуулахад нийт 10 сумын 79 иргэн, аж ахуйн нэгж, 12 нэр төрлийн бараагаар оролцож, нийт 48.8 сая төгрөгийн бараа борлууллаа.
21.“Үйлдвэржүүлэх” хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг хангах , сумуудад үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгж, иргэдийн үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнийг нэг цэгээс борлуулах, сурталчлах, дэмжин урамшуулах, үнийн хөөрөгдлийг бууруулах зорилгоор хөдөө сумдын сүлжээ дэлгүүрийг Улаангом суманд байгууллаа.
22.Алтан Тэс -2, Цагаан шувуут-2, Мишээл, Титэм худалдааны төв, Чингис зочид буудал, “Онош” эмчилгээ оношлогооны төв, “Бадаа”, “Ган” засварын төвүүд зэрэг үйлчилгээний газрууд шинээр нээгдэж, ажлын байр нэмэгдлээ.
23.Бензиний үнийг оны туршид 80 төгрөгөөр буулгаснаар тээврийн зардлыг багасгалаа.
24.НҮБ-ын хөгжлийн хөтөлбөр, Дасан зохицохуйн сангаас санхүүжилттэй ”Уур амьсгалын өөрчлөлтөнд өндөр эрсдэлтэй голуудын сав газарт хэрэгжүүлэх дасан зохицохуйн төсөл”-д тус аймгийн Хархираа, Түргэн голын сав газар хамрагдаж, энэ оноос 7 сумын нутгийг хамруулан үйл ажиллагаагаа эхэллээ.
25.Монгол орны Усны 29 сав газрын нэг “Увс нуур-Тэс голын сав газрын захиргаа” байгуулагдаж, Хархираа голын эхэнд мөстлөг судлалын станц ажиллаж эхлэв.
26.Монгол улсын “Улаан ном”-д бүртгэгдсэн, хоёр нутагтан, мөлхөгч “Шивэр гүлмэр”-ийг Тэсийн голын сав газраас 24 жилийн дараа дахин буюу Үхэгийн гол дагуух Шар булаг гэдэг газраас олж, судлаачдын дунд багахан шуугиан тарилаа.
27.Хан Хөхийн нурууны байгалийн цогцолборт газрын ургамлын судалгааг хийж эхэлсэн бөгөөд ендимек (уугуул) амьтан цагаан зээрийг унаган нутагт нь буюу Алтан элсний ДЦГ-т сэргээн нутагшуулах боломжтой, гэж үзлээ.
